TABERNACL, Efail Isaf
TABERNACL, Efail Isaf
TABERNACL, Efail Isaf
TABERNACL, Efail Isaf
Prospectus Prosbectws
For the improvement
ar gyfer gwella a datblygu adeiladau
and development of
buildings at
CAPEL Y TABERNACL
FFORDD Y CAPEL
EFAIL ISAF
PONTYPRIDD
Rhondda Cynon Taf
CF38 1AP
Presented by Cyflwynwyd gan
Members of Aelodau
Tabernacl Efail Isaf
July 2006 Gorffennaf 2006
T
pg_0002
Contacts
Cysylltiadau
Minister / Gweinidog
Reverend / Y Parchedig D. Eirian Rees
01443 202873
Fund Raising team:
Tîm Codi Arian:
Emlyn Davies
02920 891344
emlyn.pentyrch@btinternet.com
*Wyn Jones
01443 217248
rhianawyn@hotmail.com
Geraint Rees
01443 205944
geraintrees@hotmail.com
Dr Rowland Wynne
02920 891426
wynnero@btinternet.com
*Main contact:
*Prif Gyswllt:
Wyn Jones
13 Bryn Rhedyn
TONTEG
Pontypridd
CF38 1UG
cronfatabernacl@btinternet.com
Architect:
Pensaer:
Jonathan Harwood
Alwyn Jones Penseiri / Architects
Y Banc
Ffordd Caerdydd
Ffynnon Taf
Caerdydd / Cardiff
CF15 7RA
02920 810080
alwyn@alwynjones.com
Quantity Surveyor:
Syrfwr Meintiau:
Messrs Strongs
Solicitor:
Cyfreithiwr:
David Jones
Peter Williams & Co.
93 Heol Walter
Abertawe / Swansea
SA1 5QA
2
pg_0003
Executive Summary
Tabernacl Chapel at Efail Isaf is a Welsh
Independent non-conformist chapel dating
back to the mid 19
th
century. Situated in
the lower reaches of the Taf/Rhondda
valleys Efail Isaf is essentially a dormitory
village to Cardiff and South East Wales,
albeit a thriving and growing community.
Prompted by an enthusiastic
and expanding
membership
within
Tabernacl
itself and the
growth in the
population of
Efail Isaf the
congregation has
commissioned an
architect to draw up
plans to meet the
envisaged future needs
of the chapel and the
village.
Crynodeb Gweithredol
Capel anghydffurfiol, Annibynnol yw'r
Tabernacl, Efail Isaf, yn dyddio'n nôl i
ganol y 19eg
ganrif. Yn y bôn, pentref
noswyl ar gyfer Caerdydd a De-ddwyrain
Cymru yw Efail Isaf, wedi ei leoli ym
mharthau isaf cymoedd Taf/Rhondda, ond
serch hynny mae'n gymuned
ffyni annus sydd ar
gynnydd.
Yn sgîl y cynnydd a'r
brwdfrydedd yn
aelodaeth y
Tabernacl ar twf
ym mhoblogaeth
Efail Isaf,
ysgogwyd y
gynulleidfa i
gomisiynu
pensaer i greu
cynlluniau i gwrdd â'r
anghenion a ragwelir yn y
capel ac yn y pentref.
Amcangyfrifir bod y costau dros £400,000
gyda thua £100,000 ar gael o'n hadnoddau
ein hunain. Pwrpas y prosbectws hwn yw
egluror hyn sydd yn ein meddyliau, ein
huchelgeisiau an hamcanion, sydd yn eu
tro yn sail i gais am gymorth ariannol i
weld y prosiect yn dod i ffrwyth cyn
gynted bo modd.
Fel y dengys y prosbectws, cais yw hwn
syn dod gan gapel syn enghraifft o
lwyddiant, nid un sydd yn chwilio am arian
dim ond i gynnal cynulleidfa syn edwino
neu adeiladau sydd u harwyddocd wedi
mynd yn un hanesyddol yn bennaf.
3
Costs are estimated at £400,000 with some
£100,000 available from Tabernacl's own
resources. This prospectus serves to
explain the thought process, ambitions and
objectives behind the plan and these, in
turn, support a request for financial
assistance to see the project coming to
fruition as soon as possible.
As the prospectus demonstrates, it is a
request which comes from a chapel that
exemplifies success, not one which seeks
funding merely to support a dwindling
congregation or to maintain buildings
whose significance has become largely
historical.
T
pg_0004
Background
Efail Isaf is situated 9 miles north of Cardiff
city centre at the foothills of Mynydd y Garth.
Originally a hamlet serving a predominantly
agricultural hinterland, the village developed
in the wake of industrial development in the
19
th
century.
There has been a
worshipping community
in the village since the
1840s.
T a b e r n a c l,
a Welsh Independent
non-conformist chapel,
was originally built in
1871 and extended in
1912 At that time the
village was made up of a
few miners cottages, a
railway station, a public house and a
population of 500.
It remains the only religious building in the
village.
Allied to the growth seen in South East Wales
over the past 40 years, Efail Isaf has
experienced a population explosion. The latest
census revealed a figure in excess of 2,000
people. Similarly, the surrounding villages of
Llantwit Faerdre, Church Village, Tonteg,
Pentyrch, Creigiau and Groesfaen have
experienced rapid growth, in a number of
instances greater than
that of Efail Isaf. This
is of significance since
Tabernacls Welsh
speaking congregation
is drawn from an area
well beyond Efail Isaf
itself.
Developing a social
amenities infrastructure
to meet the steep
growth has inevitably
been a challenge to both the local authority and
the community generally. Efail Isaf has far
fewer communal facilities than one would
normally expect in a community of its present
size.
Cefndir
Saif Efail Isaf 9 milltir ir gogledd o ganol
dinas Caerdydd wrth droed Mynydd y Garth.
Pentref bach yn gwasanaethur berfeddwlad
amaethyddol oedd hwn yn wreiddiol ond
tyfodd yn sgl y datblygiadau diwydiannol yn y
19
eg
ganrif.
Bu cymune d o
addolwyr yn y pentref
ers yr 1840au.
C o d w y d c a p e l
a n g h y d f f u r f i o l
A n n i b y n n o l y
T a b e r n a c l y n
wreiddiol yn 1871 ai
ehangu yn 1912. Bryd
hynny ffurfiwyd y
pentref o ychydig
fythynnod glowyr,
gorsaf rheilffordd, ty tafarn a phoblogaeth o
500.
Deil i fod yr unig adeilad crefyddol yn y
pentref.
Yn unol r twf a welwyd yn Ne-ddwyrain
Cymru dros y 40 mlynedd diwethaf, profodd
Efail Isaf ffrwydrad yn y boblogaeth.
Dangosodd manylion y cyfrifiad diwethaf
ffigwr o dros 2,000 o breswylwyr. Yn yr un
modd, profodd pentrefi cyfagos Llanilltud
Faerdref, Pentrer Eglwys, Tonteg, Pentyrch,
Creigiau ar Groesfaen gynnydd cyflym, yn
fwy felly nag yn Efail
Isaf mewn llawer o
achosion. Mae hyn yn
arwyddocaol gan fod
cynulleidfa Gymraeg y
Tabernacl yn dod o
ardal ymhell y tu hwnt i
Efail Isaf ei hun.
B u d a t b l y g u
rhwydwaith o adnoddau
cymdeithasol i gwrdd
r cynnydd cyflym yn
her ir awdurdod lleol
ar gymuned yn gyffredinol. Mae gan Efail Isaf
lawer llai o gyfleusterau cymunedol nag y
byddai rhywun yn ei ddisgwyl mewn cymuned
or maint presennol.
4
pg_0005
Present day Tabernacl
THE CONGREGATION
Currently Tabernacls congregation is numerically
stronger than it has ever been. It has 200 adult
members and over 100 children and young people
under the age of 18. Membership reflects a wide
age and interests band and the chapel has an open,
caring attitude with a desire for responsible,
outgoing relationships
as a priority. It is
p a r t i c u l a r l y
n o t e w o r t h y t h at
y o u n g m a r r i e d
couples represent the
b u l k o f r e ce n t
i n c r e a s e s i n
membership.
Tabernacls buildings
have been majo r
c o n t r i b u t o r s i n
f a c i l i t a t i n g a
community spirit in
Efail Isaf and beyond.
They continue to be
used regularly for Sunday services, including a
thriving Sunday Schools for both toddlers and
yo unger children. A popular evening session for
teenagers - Teulu Twm - serves approximately 40
members who undertake a variety of activities
throughout the year. Recently a Fair Trade shop has
been set up by Teulu Twm operating at the Village
Hall on a monthly basis, with all profits being
donated to a local children's charity.
Worship is organised through the medium of Welsh
and English every Sunday, thus catering for the
bilingual nature of the community the chapel serves
and services are attended by a number o f non-
members as well as members. In addition, weddings
and funerals are conducted.
Tabernacl, through its members financial and
practical support maintains a graveyard attached to
the chapel within which there is a garden of
remembrance for the b urial of cremated ashes. The
graveyard is available not only to Tabernacls
congregation but also to all village residents. This
represents an important and much valued facility for
the community.
Y Tabernacl Heddiw
Y GYNULLEIDFA
O ran nifer mae cynulleidfar Tabernacl heddiw yn
gryfach nag erioed. Maen cynnwys 200 o oedolion a
thros 100 o blant a phobl ifanc dan 18 oed. Maer
aelodaeth yn cynrychioli ystod eang o oedran a
diddordebau a meddar capel ar agwedd agored,
ofalgar ac awydd i roi blaenoriaeth i dderbyn
cyfrifoldeb drwy estyn
l l aw i r g y mu n ed .
Maen werth nodin
arben nig mai parau
p r i o d i f a n c s y n
cynrychioli trwch y
cynnydd diweddar yn yr
aelodaeth.
Chwaraeodd adeiladaur
Tabernacl ran bwysig
mewn meithrin ysbryd
cymdogol yn Efail Isaf a
t h u h w n t . F eu
defnyddir yn rheolaidd
h e d d i w a r g y f e r
gwasanaethaur Sul, gan gynnwys Ysgol Sul
lewyrchus ar gyfer babanod a phlant bach. Mae
sesiwn fin nos boblogaidd ar gyfer arddegwyr
Teulu Twm - yn darparu ar gyfer 40 o aelodau syn
ymgymryd ag amrywiaeth o weithgareddau gydol y
flwyddyn. Yn ddiweddar sefydlwyd siop Masnach
Deg gan Teulu Twm yn gweithredun fisol o Neuadd
y Pentref, ar elw i gyd yn mynd i elusen leol i blant.
Trefnir addoli cyfrwng Gymraeg a Saesneg bob Sul,
er mwyn ymorol am natur ddwyieithog y gymuned
leol ar cynulleidfaoedd yn cynnwys cyfeillion yn
ogystal ag aelodau. Ar ben hyn, gweinyddir
priodasau ac angladdau.
Maer Tabernacl, drwy gefnogaeth ariannol ac
ymarferol yr aelodau, yn cynnal mynwent wrth ochr y
capel ac mae yno ardd goffa ar gyfer claddu llwch o
amlosgfa. Maer fynwent ar gael i holl drigolion y
pentref, ac nid i gynulleidfar Tabernacl yn unig.
Mae hyn yn gyfleuster pwysig a gwerthfawr ir
gymuned.
5
pg_0006
TABERNACL AND THE COMMUNITY
Tabernacl is available and used by all kinds of other
social gatherings locally. For many years they were the
only buildings available to serve the cultural life of the
village and were used for all community activities
childrens gatherings and a range of adult activities - as
well as being a home for musical groups producing
operettas and a meeting place for childrens choirs, a
tradition which continues today.
In the 1960s a village hall was built at Efail Isaf,
situated directly opposite to Tabernacl on the
Heol-y-Ffynnon road. The Village Hall
and Tabernacl complement each
other; indeed, the ongo ing
growth in the village
population serves to
emp hasise the
need for both
public facilities
Tabernacl is a regular practice base for three local
choirs:
Merched y Garth - ladies choir
Partir Efail - mens folk singing/Cerdd Dant
group
A thriving childrens choir which regularly
competes up to National Eisteddfod level.
Occasionally the large mixed choir, Cr Godrer Garth,
which normally meets in the Village Hall, also uses the
chapel facilities to take advantage of the organ and
acoustics.
Cantorion Creigiau, another local mixed choir performed
Maunders Olivet to Calvary in the chapel on Palm
Sunday this year.
More modest accommodation is provided within the
vestry; an ideal size for committee meetings. At present,
requests for this space can be over-subscribed and cannot
be fulfilled.
A mother and toddler group, started at the vestry, was
forced to relocate to the Village hall because the facilities
were inadequate. They have confirmed their intention to
return when the proposed project is completed.
Similarly Mudiad Ysgolion Meithrin looks to re-establish
its weekday nursery at the Vestry. In particular it is
encouraged by the new, safer car parking facilities which
will be delivered within the overall proposed project.
Y TABERNACL AR GYMUNED
Maer Tabernacl ar gael ar gyfer pob math o gynulliadau
cymdeithasol eraill ac yn cael ei ddefnyddio felly gan y
gymuned leol. Am flynyddoedd lawer dyma oedd yr
unig adeiladau ar gael i wasanaethu b ywyd diwylliannol
y pentref a defnyddiwyd yr adeiladau ar gyfer holl
weithgareddaur gymuned - cyfarfod ydd plant ac ystod o
weithgareddau i oedolion yn ogystal bod
yn gartref i grwpiau cerddorol yn cynhyrchu
operetas ac yn gyrchfan i gorau plant,
traddodiad syn parhau hyd heddiw.
Y n yst o d ch w ed egau r gan ri f
ddiwethaf codwyd neuadd bentref
yn Efail Isaf, gyferbyn r capel
ar Heol y Ffynnon. Mae
N eu ad d y P en tr ef a r
Tabernacl yn gymharus eu
darpariaeth ac yn wir
maer cynnydd parhaus
y n n h w f
p o b l o g a et h y
p e n t r e f y n
p w y s l e i s i o r
angen am y ddau
leoliad i ddarparu
a r g y f e r y
cyhoedd.
Maer Tabernacl yn ganolfan ymarfer i dri chr lleol:
Merched y Garth - cerdd dant a gwerin
Partir Efail meibion cerdd dant a gwerin
Cr plant llewyrchus syn cystadlun rheolaidd
yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd.
Maer cr mawr cymysg, Cr Godrer Garth, syn arfer
cwrdd yn Neuadd y Pentref, yn defnyddior capel yn
achlysurol er mwyn manteisio ar yr organ ar acwsteg.
Nos Sul y Blodau eleni, bu cr cymysg lleol arall,
Cantorion Creigiau, yn perfformio Olivet to Calvary
gan Maunder yn y capel.
Cynigir lleoliad llai yn y festri, syn ddelfrydol ei maint
ar gyfer pwyllgora. Ar y funud, mae mwy o alw am y
ddarpariaeth hon nag y medrir ei gyflenwi.
Fe ddechreuodd grwp mam ai phlentyn yn y festri ond
fei gorfodwyd i ail-leoli i Neuadd y Pentref am nad oedd
y cyfleusteraun ddigonol. Cafwyd cadarnhd o fwriad i
ddychwelyd pan gwblheir y prosiect.
Yr un modd, gobeithia Mudiad Ysgolion Meithrin ail-
sefydlu meithrinfa yn ystod yr wythnos yn y festri Feu
cymhellir yn benodol i wneud hyn gan y cyfleusterau
parcio newydd a diogel syn gynwysedig yng nghorff y
prosiect arfaethedig.
6
pg_0007
Welsh Language learning groups which recently
used the buildings extensively are expected to return
once the proposed new facilities are available.
Cylch Cad wgan, a partnership formed by Welsh
medium organisations in the area, including
Tabernacl itself, runs a series of lectures supported
by the Welsh Academy. It would wish to use the
building once the proposed project is completed.
It is worth noting that the follo wing bodies used to
meet in Tabernacl but stopped doing so because
facilities were not up to the standard required:
The County Adoption and Fostering
Service
Post Natal Support Group
SUPPORTING CHARITIES
Tabernacl buildings are, wherever possible made
available for any humanitarian purpose; thus in
2005:
The chapel building was a receiving
warehouse for the Tsunami appeal in
Efail Isaf and surrounding villages at the
beginning of the year. The response was
overwhelming and resulted in two 40 ton
containers being filled from Tabernacls
warehouse.
A concert was held in March to
collect funds for children in Africa. This
raised 500.
In support of the Pakistan earthquake
appeal, two concerts were held in
November. This raised nearly 2,000.
Within the wider community Tabernacl has a strong
commitment to charity work. Its buildings are made
available, as appropriate, for Social Workers to
gather donations (clothing, etc) enabling them to
provide support for their clients. Currently such
goods are being collected to provide support to
young people who are leaving local authority care
and setting up ho me under Social Services
supervision.
Disgwylir i grwpiau dysgu Cymraeg a ddefnyddiair
cyfleusterau yn eang yn ddiweddar ddychwelyd
unwaith y bydd y cyfleusterau newydd arfaethedig ar
gael.
Mae Cylch Cadwgan, syn bartneriaeth rhwng
mudiadau Cymraeg yn yr ardal, gan gynnwys y
Tabernacl, yn cynnal cyfres o ddarlithoedd dan nawdd
Yr Academi G ymreig. Byddair gymdeithas hon yn
awyddus i ddefnyddior adeilad wedi ir prosiect
arfaethedig gael ei gwblhau.
Maen werth nodi yr arferair cyrff isod gyfarfod yn y
Tabernacl, ond iddynt roir gorau i wneud hynny am
nad oedd y cyfleusterau yn cwrdd r safon
angenrheidiol:
G wasanaeth Mabwysiad u a Maethu y Sir
Grwp Cynnal ar l Geni
CEFNOGI ACHOSION DA
Defnyddir adeiladaur Tabernacl i bwrpas dyngarol ym
mhob ffordd bosib; sef yn 2005:
Bu adeilad y capel yn warws i dderbyn
rhoddion i apl y Tsunami yn Efail Isaf a
phentrefi cyfagos ddechraur flwyddyn.
Cafwyd ymateb syfrdanol a llanwyd dwy lori
40 tunnell o warws y Tabernacl.
Cynhaliwyd cyngerdd ym mis Mawrth i
gronfa plant yn Affrica. Codwyd 500.
Cynhaliwyd dwy gyngerdd ym mis
Tachwedd i gefnogi apl daeargryn Pacistan.
Codwyd bron i 2,000.
Mae gan y Tabernacl ymrwymiad cryf i waith
elusennol ar raddfa eang. Maer adeiladau ar gael, fel
y bo modd, i Weithwyr Cymdeithasol gasglu rhoddion
(fel dillad ayyb), er mwyn iddynt fedru cynnal eu
cleientiaid. Ar y funud cesglir nwyddau er mwyn
cynnal pobl ifanc syn gadael gofal awdurdod lleol ac
yn sefydlu cartref dan oruchwyliaeth y Gwasanaethau
Cymdeithasol.
7
pg_0008
Tabernacl is a key centre for
Christian Aid week in the locality.
S o me Tab ernacl mem bers wer e
instrumental in founding a local branch of the
charity Home-Start in the Pontypridd area to help
young families by giving support, advice and
guidance.
Over the years, Tabernacls young people have
raised over 25,000 towards local charities
through Teulu Twms fund-raising activities; this
year for example, they have collected over 1,500
towards the Bobath Centre for Cerebral Palsy
Treatment in Cardiff.
The two adult congregations contribute at least
2,500 annually to good causes locally and
nationally.
It is usual each year for the chapel to make a
contribution towards a project by Social Workers
to take children away for a break
Tabernacl takes its turn regularly as part of a
scheme by Cardiff chapels and churches to feed
the homeless on Sunday afternoons.
Each year, leading up to Christmas, provisions are
collected which are used to make numerous
hampers for distribution by Social Workers in the
locality A cop y of their latest acknowledgement is
attached [Appendix III]
Maer Tabernacl yn ganolfan allweddol i Wythnos
Cymorth Cristnogol yn y gymdogaeth.
Roedd rhai o aelodaur Tabernacl yn ganolo g yn
sefydlu cangen or elusen Home-Start yn ardal
Pontypridd i roi cyngor, cefnogaeth ac arweiniad i rieni
ifanc.
Dros y blynyddoedd cododd pobl ifanc y Tabernacl
dros 25,000 tuag at elusennau lleol fel rhan o
weithgaredd Teulu Twm; eleni fel enghraifft, casglwyd
1,500 i goffrau Bobath, y Ganolfan Therapi Parlys yr
Ymennydd yng Nghaerdydd.
Bydd y dd wy gynulleidfa oedolion yn cyfrannu o leiaf
2,500 yn flynyddol i achosion da, yn lleol ac yn
genedlaethol.
Maen arferiad blynyddol hefyd i gyfrannu at ariannu
prosiect gan Weithwyr Cymdeithasol yr ardal i fynd
phlant ar wyliau.
Bydd y Tabernacl yn cymryd tro yn rheolaidd gyda
chapeli Caerdydd i fwydor di-gartref ar brynhawn Sul.
Yn ystod yr wythnosau cyn y Nadolig bob blwyddyn,
cesglir nwyddau ar gyfer creu hamperi iw dosbarthu
gan Weithwyr Cymdeithasol yn yr ardal. Mae copi ou
cydnabyddiaeth ddiweddaraf ynghlwm [Atodiad III]
8
pg_0009
WHY IS THERE A NEED FOR A BUILDING
PROJECT
The Project is necessary, in the first instance, in
order to allow Tabernacl to carry out its activities
more effectively.
Thus an enlarged vestry is required to provide
adequate space for the Sunday Schools and Youth
Group (Teulu Twm) the current rooms are
insufficient to meet their needs - whilst the
refurbishment of the chapel building will allow
much greater flexibility in conducting regular
religious services and associated events.
Secondly, within
the community,
there is potential